વિશ્વની સૌથી મોટી ઈ-કોમર્સ કંપની આમેઝોન (Amazon) એ તાજેતરમાં 30,000 જેટલા કોર્પોરેટ કર્મચારીઓને નોકરીમાંથી હટાવવાની જાહેરાત કરી છે — જે 2022 પછીની સૌથી મોટી છટણી માનવામાં આવે છે। આ નિર્ણય માત્ર અમેરિકામાં જ નહીં, પરંતુ ભારત સહિતના અનેક દેશોમાં અસરકારક સાબિત થયો છે।
છટણીનો વ્યાપ અને અસર
-
આમેઝોનના કુલ 3.5 લાખ કોર્પોરેટ કર્મચારીઓમાંથી આશરે 10% લોકોની નોકરી જોખમમાં છે।
-
આ છટણી AI ટેક્નોલોજીના વધતા ઉપયોગને ધ્યાને રાખીને કરવામાં આવી રહી છે, જે હવે HR, ફાઇનાન્સ અને માર્કેટિંગ જેવા વિભાગોમાં માનવીય હસ્તક્ષેપને ઓછું કરી રહી છે।
-
ભારતમાં 800થી 1000 કર્મચારીઓ પર સીધી અસર થવાની શક્યતા છે।
-
ખાસ કરીને બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ અને ગુરુગ્રામ જેવા ટેક્નોલોજી હબમાં તેની અસર વધુ જોવા મળી રહી છે।
AI ટેક્નોલોજીનો વધતો દબદબો
AI (આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ) હવે માત્ર ટેક્નિકલ ક્ષેત્ર પૂરતું મર્યાદિત નથી રહ્યું, પરંતુ તે માર્કેટિંગ એનાલિટિક્સ, ફાઇનાન્સિયલ ઓપરેશન, અને હ્યુમન રિસોર્સ મેનેજમેન્ટ જેવા વિભાગોમાં પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે।
-
HR વિભાગ: ભરતી પ્રક્રિયા, પેરોલ સિસ્ટમ અને પરફોર્મન્સ મોનીટરીંગ હવે AI-ડ્રિવન સોફ્ટવેર દ્વારા સંચાલિત થઈ રહ્યું છે।
-
ફાઇનાન્સ: એકાઉન્ટ ઓટોમેશન અને ડેટા પ્રીડિક્શન માટે AI નો ઉપયોગ વધ્યો છે।
-
માર્કેટિંગ: કસ્ટમર બેહેવિયર એનાલિસિસ માટે AI ટૂલ્સ હવે પરંપરાગત માર્કેટિંગને બદલી રહ્યા છે।
આ પ્રક્રિયાઓના કારણે મેનપાવર રિડક્શન (માનવીય શક્તિમાં ઘટાડો) સ્વાભાવિક બની ગયો છે।
2022 પછીની સૌથી મોટી છટણી
આમેઝોનએ અગાઉ 2022માં પણ લગભગ 18,000 કર્મચારીઓને હટાવ્યા હતા, પરંતુ આ વખતેનો આંકડો વધુ મોટો છે।
વિશ્લેષકોના કહેવા મુજબ, કંપની ખર્ચ ઘટાડો અને પ્રોડક્ટિવિટી ઓપ્ટિમાઇઝેશન માટે આ પગલું લઈ રહી છે, જેથી AI આધારિત ઓટોમેશન સિસ્ટમ વધુ અસરકારક રીતે લાગુ કરી શકાય।
ભારત માટેના પરિણામો
ભારતમાં આમેઝોનના મોટા પ્રમાણમાં ટેક્નિકલ સેન્ટર અને સપોર્ટ ઓફિસો કાર્યરત છે, જ્યાં ઘણા ઇજનેરો અને એનાલિસ્ટ કામ કરે છે।
આ છટણીના કારણે:
-
નોકરી ગુમાવનાર કર્મચારીઓ માટે રીસ્કિલિંગ અને અપસ્કિલિંગ જરૂરી બની રહેશે।
-
AI અને ડેટા સાયન્સ સ્કિલ્સ ધરાવતા કર્મચારીઓને આગળ વધવાની વધુ તકો મળશે।
-
પરંતુ પરંપરાગત એડમિન અને બેકએન્ડ રોલ માટે સંભાવનાઓ ઘટી શકે છે।
ભવિષ્યની દિશા
આમેઝોનની આ છટણી એક સંકેત છે કે વિશ્વભરના કોર્પોરેટ ક્ષેત્રોમાં હવે AI-ડ્રિવન ઓટોમેશન નવા ધોરણ તરીકે સ્થાપિત થઈ રહ્યું છે।
આનો અર્થ એ થાય છે કે:
-
ભવિષ્યમાં કંપનીઓ વધુ સ્માર્ટ સિસ્ટમ્સ તરફ વળશે,
-
માનવીય ભૂમિકાઓ બદલાશે, અને
-
ટેક્નોલોજી-કેન્દ્રિત રોલ્સ માટે નવી નોકરીઓ ઊભી થશે।
આમેઝોનની છટણી એક મોટો ઝટકો છે, પરંતુ તે સાથે સાથે એક ચેતવણી પણ છે —
“ભવિષ્ય એઆઈનું છે, અને જો આપણે તેને સ્વીકારીને નવા સ્કિલ્સ શીખીશું, તો રોજગારની નવી તકો નિશ્ચિત ઊભી થશે”
– Vision Raval ( AI and Future Tech Expert )