નવી દિલ્હી, 20 ફેબ્રુઆરી 2026: ભારતની રાજધાનીમાં આયોજિત ‘ઈન્ડિયા AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026’ વિશ્વભરના ટેકનોલોજી નિષ્ણાતો, રાજકીય નેતાઓ અને નીતિ નિર્ધારકો માટે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે. ભારત મંડપમ ખાતે આયોજિત આ પાંચ દિવસીય સમિટમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના જવાબદાર ઉપયોગ અને ભવિષ્યની દિશા અંગે મહત્વપૂર્ણ મંથન કરવામાં આવ્યું છે.
PM મોદીનું ‘MANAV’ વિઝન: AI માનવ કેન્દ્રિત હોવું જોઈએ
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સમિટના ચોથા દિવસે તેમના મુખ્ય સંબોધનમાં ભારતનું ‘MANAV’ વિઝન રજૂ કર્યું હતું. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે AI ટેકનોલોજી માત્ર મશીન કેન્દ્રિત નહીં, પરંતુ માનવ કેન્દ્રિત (Human-centric) હોવી જોઈએ. મોદીએ કહ્યું, “AI એ માનવતાના કલ્યાણ માટેનું સાધન બનવું જોઈએ, નહીં કે વિનાશનું.” તેમણે એ પણ ઉમેર્યું કે ભારત AI ના ક્ષેત્રમાં ગ્લોબલ હબ બનવા માટે તૈયાર છે અને દેશ પાસે ડેટા, ડેમોગ્રાફી અને ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું મજબૂત પીઠબળ છે.
સમિટના 6 મુખ્ય વક્તાઓના મહત્વના મુદ્દાઓ
1. સુંદર પિચાઈ (CEO, Google & Alphabet)
સુંદર પિચાઈએ ભારતમાં AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 અબજ ડોલરના રોકાણની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે AI વિજ્ઞાનની સૌથી મોટી સમસ્યાઓ ઉકેલવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ આપણે તેને જવાબદારીપૂર્વક આગળ વધારવું પડશે. પિચાઈએ ભારપૂર્વક કહ્યું કે AI દરેક ભાષા અને સંસ્કૃતિના લોકો સુધી પહોંચવું જોઈએ.
2. સેમ ઓલ્ટમેન (CEO, OpenAI)
OpenAI ના વડા સેમ ઓલ્ટમેને ‘પર્સનલ સુપરઈન્ટેલિજન્સ’ ના વિઝન પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ભવિષ્યમાં AI એવું હશે જે તમને અને તમારા ધ્યેયોને વ્યક્તિગત રીતે જાણશે. તેમણે ભારતની ટેલેન્ટ અને ફૂલ-સ્ટેક AI લીડર બનવાની ક્ષમતા પર વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો.
3. ડેરીઓ એમોડેઈ (CEO, Anthropic)
એન્થ્રોપિકના CEO એ AI ના જોખમો અને સુરક્ષા અંગે ચેતવણી આપી હતી. તેમણે કહ્યું કે આગામી થોડા વર્ષોમાં AI મોડેલો માનવીય બુદ્ધિને વટાવી જશે. તેથી, સુરક્ષિત AI એજન્ટો વિકસાવવા એ આપણી પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ જેથી તે માનવતાના નિયંત્રણમાં રહે.
4. નંદન નિલેકણી (સહ-સ્થાપક, Infosys)
ભારતના ડિજિટલ ક્રાંતિના પ્રણેતા નંદન નિલેકણીએ જણાવ્યું કે AI ની સાચી તાકાત ‘ઓપન નેટવર્ક્સ’ અને ડિજિટલ પબ્લિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (DPI) પર નિર્ભર છે. તેમણે સ્કેલેબલ AI સિસ્ટમ્સ માટે ઓપન સોર્સ મોડેલોને પ્રોત્સાહન આપવાની હિમાયત કરી હતી.
5. કિરણ મઝુમદાર-શો (ચેરપર્સન, Biocon Group)
કિરણ મઝુમદાર-શોએ હેલ્થકેર અને બાયોટેકમાં AI ના ઉપયોગ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે AI રોગોના નિદાન અને નવી દવાઓની શોધમાં ક્રાંતિકારી ફેરફારો લાવી શકે છે. ખાસ કરીને ગરીબ દેશોમાં સસ્તું હેલ્થકેર પહોંચાડવા માટે AI અનિવાર્ય છે.
6. એન. ચંદ્રશેખરન (ચેરમેન, Tata Sons)
ટાટા સન્સના ચેરમેને AI ને ‘ઈન્ટેલિજન્સનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર’ ગણાવ્યું હતું. તેમણે વરાળ એન્જિન અને વીજળી સાથે AI ની સરખામણી કરતા કહ્યું કે આ ટેકનોલોજી સમાજના અંતિમ વ્યક્તિ સુધી પહોંચવી જોઈએ. તેમણે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં AI ના ઝડપી સ્વીકારના ઉદાહરણો આપી સમાવેશી વૃદ્ધિની વાત કરી હતી.
નિષ્કર્ષ: જવાબદાર અને સુરક્ષિત AI તરફ પ્રયાણ
સમિટમાં ડીપફેક (Deepfakes) અને ખોટી માહિતીના પ્રસાર અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. તમામ નેતાઓએ એકમત સાધ્યો હતો કે AI ના વિકાસ સાથે તેની નૈતિકતા અને સુરક્ષા માટેના મજબૂત નિયમો (Guardrails) હોવા અત્યંત જરૂરી છે. ભારત હવે વિશ્વને AI ના ક્ષેત્રમાં દિશા બતાવવા માટે સજ્જ છે.