અમેરિકા અને ઇઝરાયેલનો ઈરાન પર ભીષણ હુમલો: ‘ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી’ – અત્યાર સુધીના તમામ અપડેટ

અમેરિકા અને ઇઝરાયેલે 28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ ઈરાન પર એક સંયુક્ત અને ઇતિહાસિક લશકરી હુમલો કર્યો. આ કાર્યવાહીને અમેરિકામાં ‘ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી’ અને ઇઝરાયેલમાં ‘ઓપરેશન રોઆરિંગ લાયન’ કહેવામાં આવ્યું. આ હુમલો મધ્ય પૂર્વના ઇતિહાસમાં આજ સુધીનો સઌથી ગંભીર અને બૃહદ લશકરી હુમલો બની ગયો છે.

હુમલાની પૃષ્ઠભૂમિ

ઈરાન અંગેના ઉતાર-મુકાબલા વર્ષોથી ચાલી આવ૊છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમપે ઈરાનને આપવામાં આવેલી જુન 2025માં બોમ્બમારી બાદ પણ ઈરાને પરમાણુ કાર્યક્રમ બંધ ન કરੵઁ ત્યારે 10 દિવસનું અલ્ટિમેટમ આપ્યું હતું. ઈરાનએ ડિપ્લોમેટિક વાટાઘાટ નકારી દેતાં અમેરિકાએ લશકરી કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો. આ હુમલાનું મુખ્ય લક્ષ્ય ઈરાનની પરમાણુ ક્ષમતા ખતમ કરવી, બેલેસ્ટિક મિસાઇલ પ્રોગ્રામનો નાશ કરવો અને ઇરાની નેવીદળને નિષ્ક્રિય કરવી હતું.

હુમલાની વિગતો

સવારે લગભગ 7:00 કલાકે (સ્થાનિક સમય) ઇઝરાયલી વાયુસેનાએ આશરે 200 લડાયુ વિમાનો દવારા ઈરાનની રાજધાની તેહરાન, ઇસફહાન, કુમ, કરજ અને કેરમાનશાહ દીઠ હવાઈ હુમલા કર્યા. આઇડીએફ (IDF) મુજબ આશરે 500 લશકરી સ્થળો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો, જેમાં મિસાઇલ લોન્ચર, વાયુ રક્ષા કવચ અને લશકરી એરફીલ્ડનો સમાવેશ થાય છે. ઇઝરાયલી વાયુસેનાએ આને ઇઝરાયલી વાયુસેનાના ઇતિહાસમાં સઌથી મોટું હવાઈ અભિયાન ગણાવ્યું. અમેરિકાએ પણ ખાડી અને વાયુ દળ દ્વારા ઈરાનમાં હુમલા કરੵઁ, કામિકાઝે ડ્રોન અને આક્રમણ વિમાનો દવારા ઈરાની લશકરી ખાનાને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું.

খામેનીનું મૃત્યુ અને ઈરાની નેતૃત્વનો સંહાર

આ હુમલાનું સઌથી મોટું પરિણામ ઈરાનના સરમુખતાઅા આયતોલા અલી ખામેની (Ali Khamenei)ની હત્યા છે. ઇઝરાયલે ખામેનીના કૃહંગણપર એક ધારદાર અને સચોટ બોમ્બ હુમલો કર્યો. ઇઝરાયલી દાવા મુજબ દેશના ધાર્મિક નેતા સહિત 40થી વધુ નેતાઓ મારાયા, જેમાં IRGC કમાન્ડર અને રક્ષા મંત્રીનો પણ સમાવેશ છે. ઈરાની રાજકીય અને લશકરી ઢાંચાને ગંભીર એવો ફટકો પડ્યો છે કે ઇરાનએ રાષ્ટ્રીય 40 દિવસનું શોક જાહેર કર્યું છે.

ઈરાનનું પ્રત્યાઘાત

હુમલાના જવાબમાં ઈરાનએ ઇઝરાયલ અને ખાડીના અનેક અમેરિકી લશકરી દળો પર મિસાઇલો અને ડ્રોન છોડ્યા. IRGCએ કહ્યું કે ઇઝરાયલ અને અમેરિકાના 14 લશકરી દળો પર પ્રહાર કરવામાં આવ્યો. બહરીન, કુવૈત, જોર્ડન, UAE અને કતરના અમેરિકી દળો નિશાન બનાવવામાં આવ્યા. ઈરાનએ દુબઈના ઇન્ટરનેશનલ એરપોરફપર પણ મિસાઇલો દાગ્યા, જેના કારણે અનેક ઉડાનો રદ કરવી પડી. UAEએ ઈરાની મિસાઇલો ઇન્ટરસેપ્ટ કર્યા હોવાનું જાહેર કર્યું પણ દુબઈએ સંપત્તિને નુકશાન થયું છે. ઈરાને જાહેર કર્યું છે કે ઇઝરાયલ અને અમેરિકાને “આખરી હાર” ક્યાં સુધી નકશાન કરવામાં આવશે.

અમેરિકા અને ઇઝરાયલના ઉદ્દેશ્યો

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમપે જાહેર કર્યું કે આ કાર્યવાહી ઈરાની શાસન વ્યવસ્થા દ્વારા અમેરિકા અને વિશ્વ પર થતા ખતરાના જવાબમાં છે. અમેરિકાએ ઈરાન સામે ત્રણ મુખ્ય આબકારાં કમ્પણી રાખી હતી: (1) યુરેનિયમ સંવર્ધન પર કાયમી પ્રતિબંધ, (2) ઈરાનના બેલેસ્ટિક મિસાઇલ કાર્યક્રમની સમાપ્તિ, અને (3) ઈરાનની છદ્મવેષી ટુકડીઓ જેવી કે હમાસ, હિઝબુલાહ અને હુદીઓનંઊ સમર્થન બંધ કરવું. ઇઝરાયલની ગપના પ્રધાનમંત્રી બેન્જામિન નેતન્યાહુએ કહ્યું કે ઈરાની શાસનથી ઇઝરાયલને અસ્તિત્વ૊લક ખતરો છે અને આ કાર્યવાહી ઇરાની પ્રજાને પોતાનું ભાવિ પોતાના હાથમાં લેવાની તક આપશે.

અંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયા અને નુકશાન

આ હુમલાના ફળસ્વરૂપે મધ્ય પૂર્વ સંપૂર્ણ રીતે ડેસ્ટેબિલાઇઝ થઈ છે. ઈરાની રેડ ક્રેસન્ટ મુજબ 201 લોકોએ પ્રાણ ગુમાવ્યા છે અને 700થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના સચિવ જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરોશે અમેરિકા અને ઈરાન બન્નેની હિંસક કાર્યવાહીની નિંદા કરી હતી અને તાત્કાલિક વિરામ નિષ્કર્ષ લેવાં અને વાટાઘાટો શરૂ કરવા સર્વ પક્ષોને આહ્વાન કર્યું છે. રશિયાએ ઈરાનની પરમાણુ સુવિધાઓ પર હુમલાની સશક્ત નિંદા કરી હતી અને કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ સમાધાન માટે એક સાથે કામ કરવું જરૂરી છે.

ભવિષ્યની સંભાવનાઓ

આ હુમલાઓને ફળતે મધ્ય પૂર્વ પ્રદેશ એક ઉતુંગ આંતરરાષ્ટ્રીય સંકટના કટકમાં ફસાઈ ગયો છે. ખામેનીના મૃત્યુ બાદ ઈરાનમાં કોણ નેતૃત્વ લેશે તે અંગે અનિશ્ચિતતા બની ગઈ છે. IRGCના નેતૃત્વમાં આંતરિક સંઘર્ષ ચાલુ રહેશે અને સ્થિતિ આધારે પ્રતિકાર નિશ્ચય કરવામાં આવશે. અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બોમ્બિંગ અને હવાઈ હુમલાઓ એકાદ સુધી ચાલુ રહેશે. ઇઝરાયલ તરફથી અમેરિકાની મજબૂત સમર્થન લંબી સમય સુધી ધીરજની સાથે સ્થિરતા સાધવાનું અસભ્ય કાર્ય કર્યું છે. અંતે મધ્ય પૂર્વમાં નક્કી થયેલી ઇસ્લામિક ગણતંત્રની સ્થિતિ, ગુલફ રાજ્યોનું સુરક્ષિત વાતાવરણ અને અમેરિકા-ઈરાન તણાવનું ભવિષ્ય આગામી સમયમાં નક્કી થશે.